Co się stanie, jeżeli ziarno kukurydzy zostanie umieszczone na głębokości 8-9 cm zamiast prawidłowych 4-5 cm? Wielkość ziarna sugeruje, że nie powinno być problemów, ale tak nie jest.

Kukurydza jest szczególnie wymagająca, jeśli chodzi o głębokość siewu. Umieszczenie nasion zbyt głęboko ma wpływ na cały rozwój roślin, co jest widoczne już na etapie budowy systemu korzeniowego. To pierwszy wniosek z eksperymentu, który zakończono rok temu. W doświadczeniu badano tylko jedną zmienną, mianowicie głębokość siewu kukurydzy: na zalecaną powszechnie 4-5 cm oraz prowokacyjnie zwiększoną do 8-9 cm. Pozostałe parametry – uprawa gleby, nawożenie, ochrona, odmiana, termin siewu i obsada roślin były jednakowe.

Korzenie rozwijają się wolniej

Już pierwsze obserwacje wykazały, że kukurydza wysiana na zalecaną głębokość wschodzi wcześniej, jest bardziej żywotna i ma przewagę rozwojową nad tą, która kiełkuje z większej głębokości. Płytkie odkrywki glebowe wykazały, że korzenie roślin kukurydzy wysiewanej na różną głębokość rozwijają się inaczej. Rośliny wyrastające z mniejszej głębokości miały dłuższe korzenie główne i wykształciły liczne korzenie boczne. Natomiast u roślin wschodzących z większej głębokości korzeń główny był krótszy i posiadał pojedyncze korzenie boczne. Barierą była niższa temperatura gleby, co jest kluczowe dla ciepłolubnej kukurydzy. Badacze stwierdzili również, że przy płytszym siewie stosunek masy między częścią nadziemną i podziemną roślin był bardziej zrównoważony. Zaś w przypadku głębszego siewu rozwój części nadziemnej miał wyraźną przewagę nad korzeniami, co jest zjawiskiem niekorzystnym na kolejnych etapach wzrostu roślin.

Ze względu na stosunkowo krótką wegetację kukurydzy tempo rozwoju początkowego jest bardzo ważne. Okazuje się, że przy głębokim siewie wytworzenie odcinka hypokotylu – międzywęźla korzeniowego (między nasionem a węzłem, z którego wyrastają korzenie przybyszowe i podporowe), trwa niemal dwukrotnie dłużej. Jednocześnie nadmierne wydłużenie hypokotylu sprawia, że roślina traci wiele zasobów energii zgromadzonych w ziarniaku, a liścienie i pierwsze liście potrzebują więcej czasu na pokrycie potrzeb roślin z bieżącej fotosyntezy.

Utrudnienia już na starcie

Siewki osadzone zbyt głęboko są od początku w gorszej sytuacji w porównaniu do tych, które wyrosły z nasion wysianych na zalecaną głębokość. Opóźnień w rozwoju początkowym rośliny zazwyczaj nie nadrabiają na kolejnych etapach wegetacji. Stąd są mniej konkurencyjne względem chwastów, a także innych, wcześniej wzeszłych i silniejszych roślin kukurydzy.

Znaczne odchylenia głębokości siewu są zjawiskiem dość powszechnym, chociaż na ogół niezamierzonym. Bardzo często winne są warunki techniczne: zmienny opór gleby, różny nacisk i głębokość pracy poszczególnych sekcji siewnika oraz samorzutna zmiana nastawień maszyny w trakcie pracy. Z tego powodu nie należy polegać na jednorazowej kontroli głębokości siewu po pierwszych przejazdach. Poleganie na tzw. stałych ustawieniach może mieć negatywne konsekwencje nawet w ujęciu jednego pola. Wystarczy przejazd na bardziej zwięzłą lub rozluźnioną część pola, zwiększenie prędkości roboczej lub zmiana uwilgotnienia, żeby głębokość siewu uległa istotnej zmianie. Tej samej zależności podlega wysiew nawozu startowego. Dlatego operator powinien być wyczulony na zmiany tych warunków i co pewien czas sprawdzać głębokość siewu – w razie istotnych odchyleń poprawić ustawienia. Taka czynność zajmuje kilka minut, a dla roślin oznacza różnicę tempa rozwoju o kilka do kilkunastu dni.

• Sprawdź: KR 2026: Nowe odmiany kukurydzy

Jeszcze jedna uwaga. Wyposażenie agregatu w różne elektroniczne urządzenia, czyli czujniki i sterowniki, nie zwalnia z potrzeby przeprowadzania kontroli ich poprawnego funkcjonowania. Taki osprzęt powinien wspomagać podejmowanie decyzji przez operatora z dozą ograniczonego zaufania. W końcu wszystko ma prawo się kiedyś popsuć.

Wysokie FAO = płytszy siew

Warto pamiętać, że odmiany późne o wysokiej liczbie FAO nie powinny być wysiewane zbyt głęboko. Wręcz przeciwnie. Przy dobrym uwilgotnieniu gleby trzeba starać się utrzymać wysiew na 4 cm, żeby wschody nastąpiły jak najszybciej. W ten sposób zyska się kilka dodatkowych dni wegetacji, co może mieć istotny wpływ na termin dojrzewania i wilgotność ziarna przy zbiorze.