Kiedy siać soję, na jaką głębokość i jaką dobrać obsadę? Oto kilka wskazówek z praktyki udzielonych przez doradcę agrotechnicznego ze Stowarzyszenia Polska Soja.

Soja to ciepłolubna roślina jara, która ma wiele zalet. Symbioza z bakteriami brodawkowymi umożliwia jej samodzielne pobieranie azotu z powietrza glebowego, bez konieczności stosowania nawozów azotowych. Dzięki dobrze rozwiniętemu systemowi korzeniowemu istotnie poprawia strukturę gleby. Jej łodygi, liście i strąki są gęsto pokryte drobnymi, szorstkimi włoskami, które działają jak tarcza – ograniczają parowanie wody i utrudniają szkodnikom żerowanie. Posiada też umiarkowane wymagania wodne. W porównaniu z innymi gatunkami roślin strączkowych lepiej znosi okresy posuszne.

Na starcie potrzebuje wody

Zwiększone zapotrzebowanie soi na wilgoć występuje w fazie kiełkowania nasion. Proces ten zachodzi przy podaży wody w glebie na poziomie 1-2,5 mm/dzień. Wysiane nasiona intensywnie pobierają wodę i napęczniałe zwiększają swoją masę o 120%. Następnie rozwijają się liścienie, które wychodzą na powierzchnię i rozpoczynają proces fotosyntezy. Zgromadzone w nasionie rezerwy składników pokarmowych i fotosynteza liścieni wystarczają na 7-10 dni wegetacji. Potem następuje faza wzrostu wegetatywnego.

• Sprawdź: Wchodzi nowy hodowca odmian soi

– Soja do szybkiego kiełkowania wymaga roli wilgotnej i odpowiednio ogrzanej. Minimalna temperatura gleby do siewu powinna wynosić ok. 10°C, a optymalne warunki panują przy 12°C. Jednak decydujące znaczenie ma zawsze wilgotność gleby. Jej deficyt może ograniczać zarówno kiełkowanie nasion oraz wschody, jak i skuteczność herbicydów doglebowych.
Mariusz Wojtyna, wiceprezes Stowarzyszenia Polska Soja

1. Termin siewu

Optymalny termin siewu soi przypada kalendarzowo między 20 kwietnia a 5 maja, jednak w ostatnich latach obserwuje się jego przyspieszenie. Rolnicy starają się wykorzystać zapasy wilgoci pozimowej, od której zależą nie tylko wschody, lecz także skuteczność odchwaszczania herbicydami doglebowymi. Zabieg ten stanowi fundament ochrony plantacji przed chwastami.

Zarówno zbyt wczesny, jak i zbyt późny siew jest ryzykowny. W przypadku siewów marcowych nasiona mogą zalegać w zimnej glebie, co sprzyja ich uszkodzeniom i butwieniu oraz prowadzi do redukcji obsady. Z kolei opóźnienie siewu do maja zwiększa ryzyko strat powodowanych przez gołębie.

2. Obsada

Obsada roślin powinna być dostosowana do typu odmiany. Najczęściej zaleca się wysiew ok. 60 kiełkujących nasion/m². Jeżeli jednak hodowca podaje, że odmiana wykazuje silną skłonność do tworzenia rozgałęzień bocznych, to obsadę należy zmniejszyć. W takich przypadkach rolnicy redukują ją nawet do ok. 45 roślin/m².

3. Głębokość siewu

W optymalnych warunkach głębokość siewu powinna wynosić 3-4 cm. Przy niedoborze wilgoci zaleca się pogłębienie siewu do 4-5 cm. W suchych latach niektórzy rolnicy decydują się na wałowanie pola po siewie, żeby zwiększyć podsiąkanie wody. Zabieg ten należy jednak wykonywać wyłącznie na glebach luźniejszych, niepodatnych na zaskorupianie powierzchni.

Jak radzić sobie z gołębiami?

Wczesny siew w największym stopniu ogranicza ryzyko strat powodowanych przez gołębie. Zdaniem eksperta ze Stowarzyszenia Polska Soja, wschodząca soja stanowi atrakcyjny pokarm dla tych ptaków. Do największych szkód dochodzi wtedy, gdy soja znajduje się w fazie wschodów, a gołębie akurat intensywnie poszukują pokarmu dla piskląt. Obok wczesnego siewu stosuje się również inne metody ograniczania presji ptaków.

– Gołębie nie tolerują niektórych zapachów. Wielu rolników wykorzystuje preparaty na bazie aminokwasów pochodzenia zwierzęcego o specyficznej woni, które skutecznie zniechęcają ptaki do żerowania. W warunkach dużej presji rekomenduję także instalację wysokich tyczek spocznikowych oraz umieszczanie na nich przynęt, które przyciągają ptaki drapieżne. Ich obecność działa odstraszająco na gołębie.
Mariusz Wojtyna